Maarifləndirmə
Maarifləndirici yazılar
Bu bölmədəki yazılar Nərmin Məcidin toxunduğu mövzular əsasında, elmi mənbələrlə yoxlanaraq hazırlanıb. Məqsəd xəstəlik və müalicə barədə düzgün sual verməyə kömək etməkdir.
-
Diaqnostika və analizlər
Onkomarkerlər: doğru istifadə və səhv yanaşmalar
Onkomarker analizi xərçəngi təkbaşına təsdiq və ya inkar etmir. Onkomarkerlərin əsas istifadə sahələri və geniş yayılmış yanlış yanaşmalar.
Oxuyun -
Müalicə və dərmanlar
Onkoloji konsilium (tumorboard): qərarlar niyə komanda ilə verilir?
Onkoloji konsiliumda kimlər iştirak edir, xəstə nə vaxt müzakirəyə çıxarılır və araşdırmalar multidisiplinar müzakirənin faydası haqqında nə deyir.
Oxuyun -
Müalicə və dərmanlar
Polifarmasiya: dərman çoxluğu sağlamlıq demək deyil
Eyni anda beş və daha çox dərman qəbulu qarşılıqlı təsir və səhv riskini artırır. Dərmanlarınızı həkimlə niyə vaxtaşırı nəzərdən keçirməlisiniz?
Oxuyun -
Müalicə zamanı həyat
Kimyaterapiya və qida–dərman qarşılıqlı təsiri: qreyfurt nümunəsi
Qreyfurt bəzi xərçəng dərmanlarının qandakı səviyyəsini dəyişə bilər. Mexanizmi, hansı dərmanlarda vacib olduğu və nə etməli.
Oxuyun -
İrsi risk və genetika
Klonal hematopoez (CHIP): xərçəngdən illər əvvəl görünən iz
Yaşla qan kök hüceyrələrində yaranan mutasiyalar, onların qan xərçəngi və ürək-damar riski ilə əlaqəsi — sadə dildə izah.
Oxuyun -
Müalicə və dərmanlar
Bispesifik anticisimlər: immun hüceyrəni şişə yönəldən dərmanlar
Bispesifik anticisimlər T-limfositləri şiş hüceyrəsinə necə yönəldir? Limfoma, çoxsaylı mielom və ağciyər xərçəngində istifadəsi, əsas yan təsirlər.
Oxuyun -
Müalicə zamanı həyat
Xərçəng kaxeksiyası: sürətli arıqlamanın səbəbi
Kaxeksiya yalnız az yeməkdən yaranmır: əzələ itkisi, iltihab və metabolizm dəyişiklikləri. Tərifi, mərhələləri və həkimlə nəyi müzakirə etməli.
Oxuyun -
Müalicə zamanı həyat
Kimyaterapiyadan sonra "dumanlı beyin": real və idarə oluna bilən vəziyyət
Kimyaterapiyadan sonra "dumanlı beyin", unutqanlıq və diqqət dağınıqlığı tanınmış vəziyyətdir. Nə üçün yaranır və nə kömək edə bilər.
Oxuyun -
Müalicə və dərmanlar
Palliativ yardım: həyat keyfiyyətinə yönələn tibb
Palliativ yardım yalnız son günlər deyil. Komanda yanaşması, erkən palliativ yardımın faydası və Köln–Hamburq StiK-OV layihəsinin nəticələri.
Oxuyun -
Xərçəng növləri
Melanoma və xallar: nəyə diqqət etməli?
Melanomanın xəbərdarlıq əlamətləri (ABCDE), xala toxunmaq və xalı kəsmək barədə suallar, erkən diaqnozun və tibbi onkoloq məsləhətinin rolu.
Oxuyun -
Xərçəng növləri
Süd vəzi xərçəngi: "Tanışım kimyaterapiya almadı, mənə niyə lazımdır?"
Eyni diaqnoz, fərqli müalicə: hormon reseptorları, HER2, mərhələ və genomik testlər kimyaterapiya qərarına necə təsir edir.
Oxuyun -
İrsi risk və genetika
Li-Fraumeni sindromu: genetika, risk və izləmə
TP53 geni nə iş görür, Li-Fraumeni sindromunda hansı xərçənglər daha çox rast gəlinir və müntəzəm izləmə (Toronto protokolu) niyə vacibdir.
Oxuyun -
Elm və etika
Plasebo və klinik tədqiqatlar: bilməli olduğunuz qaydalar
Plasebo nədir, plasebo effekti necə yaranır və onkoloji klinik tədqiqatlarda plasebo hansı etik qaydalarla istifadə olunur.
Oxuyun -
Elm və etika
"B17 vitamini": təbii dərman, yoxsa riskli eksperiment?
Amiqdalin və laetril haqqında faktlar, sianid zəhərlənməsi riski və elmi icmalların nəticəsi: xərçəngə qarşı faydası sübut olunmayıb.
Oxuyun -
Xərçəng növləri
Gənc yaşda bağırsaq xərçəngi: niyə diqqətli olmalıyıq?
50 yaşdan gənclərdə kolorektal xərçəng halları artır. ABŞ-ın 2026 statistikası, risk faktorları, skrininq yaşı və diqqət tələb edən simptomlar.
Oxuyun -
Elm və etika
Xərçəngdə sağqalım artır: ABŞ-ın 2026 hesabatından dərslər
ABŞ Xərçəng Cəmiyyətinin 2026 hesabatı: sağqalımın artması, qarşısı alınmış ölümlər və hər kəsin risk azaltmaq üçün edə biləcəkləri.
Oxuyun -
Müalicə zamanı həyat
Sosial dəstək və xərçəng: iki tədqiqatın dərsi
Evli xəstələrdə xərçəngin daha erkən aşkarlanması və ağır xəstəlikdə partnyorun tərk etməsi barədə iki tanınmış tədqiqat — nəyi göstərir, nəyi göstərmir.
Oxuyun -
Elm və etika
Genlərdən alqoritmlərə: süni intellekt onkologiyada
Genlərdən alqoritmlərə: süni intellektin fərdiləşdirilmiş xərçəng müalicəsində, diaqnostikada və qərar dəstəyində rolu, eləcə də riskləri.
Oxuyun -
Elm və etika
Onkologiyada bioetika: düzgün qərar və insani yanaşma
Avtonomiya, xeyirxahlıq, zərər verməmək və ədalət prinsipləri onkoloji qərarlarda necə tətbiq olunur; pis xəbərin çatdırılmasında empatiyanın rolu.
Oxuyun
Yazılar ümumi maarifləndirmə məqsədi daşıyır, fərdi tibbi məsləhət deyil və həkim müayinəsini əvəz etmir.