Qısa cavab
Böyük əhali tədqiqatında evli xəstələrdə xərçəngin metastatik mərhələdə aşkarlanma ehtimalı daha az, xərçəngdən ölüm riski isə təxminən 20% aşağı olub. Bu, nikahın özünün "müalicə" olduğunu yox, sosial dəstəyin — müayinəyə vaxtında getmək, müalicəni tamamlamaq — əhəmiyyətini göstərir.
Evlilik və xərçəngin nəticələri (JCO, 2013)
ABŞ-ın SEER reyestrində 2004–2008-ci illərdə ən çox ölümə səbəb olan 10 xərçəng növündən biri diaqnozu qoyulmuş 734 889 xəstənin məlumatları təhlil olunub. Evli xəstələrdə:
- metastatik mərhələdə aşkarlanma ehtimalı daha az (düzəldilmiş şanslar nisbəti 0,83),
- tam (definitiv) müalicə alma ehtimalı daha yüksək (1,53),
- xərçəngdən ölüm riski daha aşağı (risk nisbəti 0,80) olub.
Bu fərq kişilərdə qadınlara nisbətən daha güclü olub.
Ağır xəstəlikdə partnyorun tərk etməsi (Cancer, 2009)
Diaqnoz anında evli olan 515 xəstə (birincili bədxassəli beyin şişi, sinir sistemini əhatə etməyən bərk şiş və ya dağınıq skleroz) izlənib. Ayrılıq və ya boşanma ümumilikdə 11,6% olub; xəstə qadın olduqda bu göstərici 20,8%, kişi olduqda 2,9% təşkil edib. Ayrılmış və ya boşanmış beyin şişi xəstələri klinik tədqiqatlarda daha az iştirak edib, şüa terapiyasını daha az tamamlayıb.
Bu tədqiqatlar nəyi göstərmir?
- Hər ikisi müşahidə tədqiqatıdır: əlaqə göstərir, səbəb-nəticə sübut etmir.
- Nəticələr müəyyən ölkəyə və xəstə qruplarına aiddir; ikinci tədqiqata xərçəng olmayan xəstələr də daxil idi.
- "Qadın xəstələnəndə kişi onu altı dəfə çox tərk edir" kimi ümumiləşdirmə bütün cəmiyyətə şamil edilə bilməz.
Praktik nəticə
Xəstənin yanında olmaq müalicənin bir hissəsidir. Tək yaşayan və ya dəstəyi az olan xəstələr üçün sosial işçi, psixoloq və xəstə qrupları kömək edə bilər; həkimlər də xəstənin sosial vəziyyətini soruşmalıdır.
Mənbələr
- Aizer AA, et al. Marital status and survival in patients with cancer. J Clin Oncol. 2013;31(31):3869–3876. DOI: 10.1200/JCO.2013.49.6489
- Glantz MJ, et al. Gender disparity in the rate of partner abandonment in patients with serious medical illness. Cancer. 2009;115(22):5237–5242. DOI: 10.1002/cncr.24577
Bu yazı ümumi maarifləndirmə məqsədi daşıyır, fərdi tibbi məsləhət deyil və həkim müayinəsini əvəz etmir. Yazıdakı mövzular Nərmin Məcidin göstərdiyi xidmətlərin siyahısı deyil.

