Elmi nəşr
Qızdırmasız kimyaterapiya neytropeniyası: onkoloqların praktikası standartlarla müqayisədə
Kimyaterapiyadan sonra ağ qan hüceyrələrinin (neytrofillərin) azalması infeksiya riskini artırır. Bu beynəlxalq sorğu qızdırma olmadan aşkarlanan neytropeniyanın onkoloqlar tərəfindən necə idarə olunduğunu və COVID-19 pandemiyasının bu praktikaya təsirini öyrənib. Nərmin Məcid məqalənin Azərbaycandan olan müəllifidir.
Məqalənin məlumatları
Nərmin Məcidin töhfəsi (jurnalın müəllif töhfəsi bölməsinə görə)
- Bütün müəlliflər sorğunun hazırlanmasında və yayılmasında bərabər iştirak edib.
- Məqalənin ayrı-ayrı bölmələri digər müəlliflərə aid edilib (giriş və müzakirə, metodlar, statistik təhlil, ingilis dilində redaktə); Nərmin Məcidin adı bu bölgüdə ayrıca çəkilmir.
- 12 sualdan ibarət sorğunu Misir, Mərakeş, Azərbaycan və Rusiyadan olan dörd koordinator hazırlayıb; Nərmin Məcid məqalənin Azərbaycandan olan müəllifidir.
Tədqiqat nə haqqındadır?
Neytropeniya qızdırmasız olduqda da infeksiya riski kimyaterapiya protokolundan, xəstənin yanaşı xəstəliklərindən və şişin vəziyyətindən asılıdır. Belə hallarda müşahidə, qranulosit koloniya stimullaşdırıcı faktor (G-CSF) və ya digər yanaşmalar seçilə bilər. Sorğu 13 iyul – 17 sentyabr 2021-ci il tarixlərində Google Forms vasitəsilə, sosial şəbəkələr (o cümlədən ESMO və ESO səhifələri) və yerli cəmiyyətlər üzərindən yayılıb.
Əsas nəticələr
- 4 regiondan 151 cavab alınıb: Yaxın Şərq və Şimali Afrika — 58,9%, Rusiya — 15,2%, Avropa — 11,3%, Asiya — 9,9%.
- Orta risk qrupunda ən çox seçilən yanaşma G-CSF olub (43%), bu, təlimatlara əsaslanan praktikadan fərqlənir; cavab verənlərin yarısı orta riskli hallarda xəstə və xəstəliklə bağlı risk faktorlarını nəzərə almayıb.
- Aşağı risk qrupunda ən çox müşahidə seçilib (57,6%).
- Pandemiya dövründə cavab verənlərin 46,4%-i G-CSF istifadəsini artırdığını bildirib.
- Müəlliflər fərqlərin coğrafi və akademik mühitlə bağlı olduğunu, təlimatlara əsaslanan praktikanın qarşısındakı maneələrin (iş yükü, bilik çatışmazlığı) öyrənilməli olduğunu yazırlar.
Bu nə demək deyil?
Sorğu həkimlərin bildirdiyi praktikanı ölçür, xəstə nəticələrini yox. Mövzu dəstəkləyici terapiyaya dair elmi maraqdır, ayrıca xidmət deyil.
- Maliyyə və etika: açıq giriş STDF (Misir) tərəfindən maliyyələşdirilib; etika təsdiqi tələb olunmayıb, iştirakçılar razılıq bəyanatını qəbul ediblər; maraq toqquşması yoxdur.